Từ một nơi để nghỉ ngơi đến một điểm đến tích hợp nhiều trải nghiệm, khách sạn đang đứng trước sự dịch chuyển quan trọng trong cách tạo ra giá trị. Khi ranh giới giữa lưu trú, bán lẻ, ẩm thực và giải trí ngày càng mờ đi, lợi thế cạnh tranh không còn chỉ nằm ở số lượng phòng hay chất lượng dịch vụ, mà còn ở khả năng kết nối các hoạt động trong cùng một hành trình tiêu dùng.

Từ kinh doanh phòng nghỉ đến kiến tạo một điểm đến đa trải nghiệm

Trong mô hình khách sạn truyền thống, phòng nghỉ là sản phẩm cốt lõi, còn nhà hàng, quầy bar, spa hay phòng hội nghị thường đóng vai trò bổ trợ. Hiệu quả kinh doanh chủ yếu được đánh giá thông qua công suất phòng, giá phòng bình quân và doanh thu trên mỗi phòng sẵn có. Tuy nhiên, khi hành vi tiêu dùng và cấu trúc thị trường thay đổi, cách tiếp cận này đang bộc lộ những giới hạn nhất định, đặc biệt tại các điểm đến có mức độ cạnh tranh cao.

Khách hàng ngày nay có thể lựa chọn một khách sạn không chỉ vì nhu cầu lưu trú, mà còn vì nhà hàng đặc sắc, không gian mua sắm, hoạt động giải trí, sự kiện văn hóa hoặc những trải nghiệm phù hợp với phong cách sống. Một người dân địa phương có thể đến khách sạn để dùng bữa tối, tham gia sự kiện hoặc sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe mà không cần đặt phòng. Ngược lại, khách lưu trú có thể tiếp tục chi tiêu cho mua sắm, ẩm thực và giải trí ngay trong khuôn viên hoặc tại những không gian thương mại liên kết.

Sự chuyển dịch này gắn với mô hình Mixed-Use Experience, có thể hiểu là trải nghiệm đa chức năng tích hợp. Trong đó, lưu trú không còn là hoạt động duy nhất tạo ra giá trị, mà trở thành một thành phần trong hệ sinh thái gồm nhiều sản phẩm, dịch vụ và điểm tiếp xúc với khách hàng. Mục tiêu không đơn thuần là bổ sung thêm tiện ích, mà là tổ chức các hoạt động có khả năng hỗ trợ lẫn nhau, kéo dài thời gian trải nghiệm và mở rộng nguồn doanh thu.

Xu hướng này cũng cần được nhìn nhận trong bối cảnh thị trường bất động sản thương mại đang đề cao các mô hình gắn với trải nghiệm. Theo báo cáo thị trường bất động sản quý IV/2025 của Savills, nhu cầu thuê mặt bằng bán lẻ tại TP.HCM tiếp tục được thúc đẩy bởi các thương hiệu ẩm thực, giải trí và phong cách sống. Đây là một tín hiệu cho thấy không gian thương mại ngày càng cạnh tranh bằng khả năng thu hút khách đến trải nghiệm, thay vì chỉ dựa vào vị trí hoặc diện tích mặt bằng (Savills, 2026a).

Điều đó mở ra một cách tiếp cận mới cho ngành khách sạn: thay vì chỉ tìm cách bán được nhiều đêm phòng hơn, doanh nghiệp có thể phát triển thêm những lý do để khách ghé thăm, quay lại và chi tiêu trong cùng một hệ sinh thái dịch vụ.

Vì sao ranh giới giữa lưu trú, bán lẻ và giải trí đang mờ đi?

Thứ nhất, khách hàng ưu tiên trải nghiệm có tính kết nối

Một chuyến đi ngày càng có thể bao gồm nhiều mục đích khác nhau: nghỉ ngơi, thưởng thức ẩm thực, mua sắm, giải trí, chăm sóc sức khỏe hoặc kết nối xã hội. Khách hàng không nhất thiết muốn thực hiện từng hoạt động tại những địa điểm riêng biệt nếu có thể tiếp cận chúng trong một không gian thuận tiện và có chất lượng đồng nhất.

Báo cáo The World Market for Travel của Euromonitor International cho biết thị trường du lịch toàn cầu đạt giá trị 2,9 nghìn tỷ USD trong năm 2025. Báo cáo đồng thời ghi nhận sự quan tâm ngày càng lớn đối với trải nghiệm chân thực, chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ được hỗ trợ bởi công nghệ (Euromonitor International, 2025). Những tín hiệu này củng cố cơ sở để doanh nghiệp xem xét phát triển sản phẩm vượt ra ngoài phạm vi lưu trú, dù không đồng nghĩa mọi khách hàng đều có cùng nhu cầu hoặc sẵn sàng chi trả cho mọi loại trải nghiệm.

Với khách sạn, cơ hội nằm ở khả năng thiết kế một hành trình liền mạch. Chẳng hạn, một khách hàng có thể kết hợp nghỉ dưỡng cuối tuần, dùng bữa tại nhà hàng đặc trưng, tham gia lớp học nấu ăn và sử dụng dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Giá trị được tạo ra không chỉ đến từ từng dịch vụ riêng lẻ, mà còn từ sự thuận tiện, tính nhất quán và cảm nhận tổng thể khi các dịch vụ được kết nối hợp lý.

Thứ hai, không gian thương mại cần tạo ra lý do để khách ghé thăm

Trong thị trường bán lẻ, sự phát triển của thương mại điện tử khiến các cửa hàng vật lý cần tạo thêm giá trị ngoài chức năng bán hàng. Không gian ẩm thực, vui chơi, trình diễn, hoạt động cộng đồng và những trải nghiệm tương tác trở thành những yếu tố có thể giúp gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến.

Theo Savills, thị trường bán lẻ TP.HCM trong quý IV/2025 duy trì tỷ lệ lấp đầy ở mức 94%. Nhu cầu thuê tiếp tục được hỗ trợ bởi các nhóm ngành ẩm thực, thời trang và giải trí, trong khi những khu vực ngoài trung tâm cũng thu hút thương hiệu nhờ mức giá thuê cạnh tranh hơn (Savills, 2026a). Dữ liệu này phản ánh diễn biến của thị trường mặt bằng bán lẻ, không phải bằng chứng trực tiếp rằng mọi dự án khách sạn tích hợp đều đạt hiệu quả cao hơn.

Tuy nhiên, về mặt chiến lược, đây là cơ sở để nhà đầu tư cân nhắc mối liên hệ giữa khách sạn và không gian thương mại. Một nhà hàng có bản sắc, khu mua sắm được tuyển chọn phù hợp hoặc chương trình giải trí có sức hút có thể trở thành lý do để khách ngoài lưu trú ghé thăm. Khi đó, khách sạn không chỉ phục vụ nhóm khách đã đặt phòng mà còn tiếp cận cộng đồng cư dân địa phương, khách tham quan và người tiêu dùng có nhu cầu sử dụng dịch vụ trong ngày.

Thứ ba, áp lực tối ưu hiệu quả khai thác tài sản ngày càng lớn

Đối với chủ đầu tư, một dự án khách sạn là tài sản cần tạo ra dòng tiền ổn định trong dài hạn. Nếu doanh thu phụ thuộc quá lớn vào phòng nghỉ, hiệu quả kinh doanh sẽ nhạy cảm với biến động về lượng khách, tính mùa vụ, giá bán và cạnh tranh tại điểm đến.

Việc tích hợp thêm các chức năng có thể mở rộng nguồn thu, phân bổ lại rủi ro và nâng cao hiệu quả sử dụng không gian. Nhà hàng có thể phục vụ cả khách lưu trú lẫn khách địa phương; phòng hội nghị có thể khai thác cho sự kiện doanh nghiệp; khu chăm sóc sức khỏe có thể bán gói dịch vụ theo ngày; còn không gian bán lẻ có thể tạo doanh thu cho thuê hoặc doanh thu chia sẻ với đối tác.

Dù vậy, đa dạng hóa không tự động đồng nghĩa với hiệu quả cao hơn. Mỗi chức năng đều đòi hỏi vốn đầu tư, nhân sự, chi phí vận hành và năng lực quản trị riêng. Nếu nhu cầu thực tế không đủ lớn hoặc các dịch vụ không bổ trợ cho nhau, mô hình tích hợp có thể làm tăng độ phức tạp mà không cải thiện tương xứng lợi nhuận.

Thứ tư, tư duy phát triển bất động sản đang chuyển từ diện tích sang hệ sinh thái

Một xu hướng đáng chú ý là sự kết hợp giữa khách sạn, căn hộ có thương hiệu, bán lẻ, ẩm thực và các tiện ích phong cách sống trong cùng một dự án hoặc một cụm phát triển. Mỗi chức năng phục vụ một nhóm khách hàng khác nhau, nhưng có thể cùng hưởng lợi từ hạ tầng, thương hiệu, cảnh quan và khả năng tiếp cận chung.

Trong báo cáo Branded Residence Report 2025–2026, Savills ghi nhận Việt Nam có hơn 50 dự án nhà ở có thương hiệu, với sự tham gia của 34 thương hiệu. Báo cáo cũng đề cập cơ hội phát triển mô hình này trong các dự án đa chức năng và bất động sản nhà ở cao cấp (Savills, 2025). Mặc dù nhà ở có thương hiệu không đồng nhất với mô hình khách sạn tích hợp bán lẻ và giải trí, sự phát triển của phân khúc này cho thấy tiềm năng kết hợp thương hiệu dịch vụ với nhiều loại hình tài sản đang được thị trường quan tâm.

Điểm quan trọng là các chức năng cần được quy hoạch như những bộ phận của một hệ sinh thái thống nhất, thay vì tập hợp cơ học nhiều tiện ích trong cùng một khu đất. Một dự án có nhiều hạng mục nhưng thiếu định vị chung, thiếu liên kết về khách hàng và không có phương án khai thác rõ ràng vẫn có thể hoạt động kém hiệu quả.

Mixed-Use Experience tạo ra giá trị gì cho doanh nghiệp khách sạn?

Giá trị đầu tiên là mở rộng nguồn doanh thu ngoài phòng nghỉ. Bên cạnh doanh thu lưu trú, doanh nghiệp có thể khai thác ẩm thực, sự kiện, giải trí, chăm sóc sức khỏe, bán lẻ hoặc những chương trình trải nghiệm có thu phí. Cơ cấu doanh thu đa dạng giúp doanh nghiệp có thêm phương án khai thác nhu cầu, đặc biệt trong những khung thời gian hoặc mùa thấp điểm của hoạt động lưu trú.

Giá trị thứ hai là gia tăng tổng chi tiêu của khách hàng trong hệ sinh thái. Khi các dịch vụ được thiết kế có chủ đích, một lượt đặt phòng có thể mở ra cơ hội bán thêm bữa ăn, gói chăm sóc sức khỏe hoặc hoạt động giải trí. Tương tự, một khách hàng đến dùng bữa có thể trở thành khách hàng của các sự kiện, chương trình nghỉ dưỡng hoặc dịch vụ khác trong tương lai. Hiệu quả không chỉ nằm ở việc bán thêm sản phẩm, mà còn ở khả năng nhận diện nhu cầu phù hợp và tạo ra giá trị thực sự cho khách hàng.

Giá trị thứ ba là tăng sức cạnh tranh của điểm đến và thương hiệu. Một khách sạn có trải nghiệm ẩm thực đặc sắc, hoạt động văn hóa hoặc không gian cộng đồng hấp dẫn có thể tạo được bản sắc khác biệt so với những cơ sở chỉ tập trung vào tiêu chuẩn phòng nghỉ. Nếu được tổ chức tốt, các hoạt động này còn có thể tạo nội dung truyền thông tự nhiên, khuyến khích khách chia sẻ trải nghiệm và tăng khả năng quay lại.

Cuối cùng, mô hình tích hợp có thể nâng cao hiệu quả khai thác tài sản thông qua việc sử dụng linh hoạt các khu vực chung, phối hợp lịch hoạt động và khai thác nhiều nhóm khách hàng. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đo lường bằng những chỉ số phù hợp, chẳng hạn lợi nhuận đóng góp của từng bộ phận, chi tiêu bình quân trên mỗi khách, tỷ lệ khách sử dụng nhiều dịch vụ và hiệu quả trên diện tích kinh doanh. Chỉ khi những chỉ số này được cải thiện một cách bền vững, mô hình mới thực sự tạo ra giá trị kinh tế bổ sung.

Từ xu hướng đến thực tiễn: Đâu là điều kiện để triển khai thành công?

Trước hết, dự án cần xác định rõ định vị và nhóm khách hàng mục tiêu. Một khách sạn nghỉ dưỡng hướng đến gia đình sẽ có nhu cầu khác với khách sạn đô thị phục vụ khách công tác, khách MICE hoặc nhóm khách hàng trẻ tìm kiếm trải nghiệm phong cách sống. Việc lựa chọn các chức năng tích hợp cần bắt đầu từ nhu cầu thị trường và đặc điểm điểm đến, không nên xuất phát đơn thuần từ mong muốn gia tăng số lượng tiện ích.

Tiếp theo, chủ đầu tư cần xây dựng mô hình kinh doanh tổng thể cho từng cấu phần. Mỗi hạng mục cần được đánh giá về nhu cầu, quy mô đầu tư, chi phí vận hành, nguồn thu, thời gian hoàn vốn và khả năng phối hợp với những bộ phận khác. Đồng thời, cần xác định rõ mô hình sở hữu, thuê vận hành, hợp tác thương hiệu hoặc chia sẻ doanh thu để bảo đảm trách nhiệm và lợi ích của các bên được phân định minh bạch.

Một điều kiện không thể thiếu là thiết kế hành trình khách hàng xuyên suốt. Các điểm tiếp xúc từ tìm kiếm thông tin, đặt dịch vụ, thanh toán, trải nghiệm tại chỗ đến chăm sóc sau sử dụng cần được kết nối phù hợp. Hệ thống dữ liệu và công nghệ quản lý có thể hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện hành vi tiêu dùng, cá nhân hóa đề xuất và đo lường hiệu quả bán chéo giữa các bộ phận. Tuy nhiên, công nghệ chỉ phát huy giá trị khi quy trình vận hành và chất lượng dữ liệu được chuẩn hóa.

Cuối cùng, cần có một cơ chế quản trị thống nhất nhưng đủ linh hoạt cho từng hoạt động kinh doanh. Khách sạn, nhà hàng, bán lẻ và giải trí có thể khác nhau về tiêu chuẩn phục vụ, giờ hoạt động, cơ cấu nhân sự và yêu cầu quản lý. Nếu thiếu sự phối hợp, các bộ phận dễ tối ưu lợi ích riêng mà làm suy giảm trải nghiệm chung. Vì vậy, quản trị mô hình tích hợp cần kết hợp mục tiêu doanh thu, hiệu quả vận hành, tiêu chuẩn thương hiệu và mức độ hài lòng của khách hàng trong cùng một hệ thống đánh giá.

Kết luận

Ranh giới giữa lưu trú, bán lẻ và giải trí đang mờ đi không đơn thuần vì các tiện ích được đặt cạnh nhau, mà vì khách hàng ngày càng tiếp cận nhiều nhu cầu trong cùng một hành trình, trong khi nhà đầu tư tìm kiếm những phương thức khai thác tài sản linh hoạt và hiệu quả hơn. Mixed-Use Experience vì thế nên được nhìn nhận như một định hướng phát triển kinh doanh cần được kiểm chứng bằng nhu cầu thị trường, tính khả thi tài chính và năng lực vận hành.

Đối với mỗi dự án, câu hỏi quan trọng không phải là nên tích hợp thêm bao nhiêu chức năng, mà là những chức năng nào thực sự tạo ra giá trị cho khách hàng, bổ trợ cho hoạt động cốt lõi và đóng góp tích cực vào hiệu quả đầu tư dài hạn.

NewSun Hospitality đồng hành cùng chủ đầu tư trong nghiên cứu thị trường, phát triển mô hình kinh doanh và xây dựng giải pháp quản lý, vận hành khách sạn phù hợp với mục tiêu đầu tư. 

Tài liệu tham khảo