Khi hành trình đặt phòng khách sạn không còn bắt đầu và kết thúc trên một nền tảng

Từ OTA đến Google, mạng xã hội, AI và website khách sạn: cuộc cạnh tranh mới không còn đơn thuần là “ai có booking”, mà là “ai sở hữu hành trình ra quyết định của khách hàng”.

Trong nhiều năm, OTA được xem là một trong những “cửa ngõ” quan trọng nhất để khách hàng tìm kiếm và đặt phòng khách sạn. Với khả năng tập hợp hàng nghìn cơ sở lưu trú, chuẩn hóa thông tin, so sánh giá, hiển thị đánh giá và hỗ trợ thanh toán, các nền tảng như Booking.com, Agoda hay Expedia đã trở thành một phần quen thuộc trong hành vi đặt phòng của du khách.

Tuy nhiên, câu chuyện đang thay đổi. Điều đáng chú ý không phải là khách hàng đã “rời bỏ OTA”, mà là hành trình đặt phòng đang trở nên phi tuyến tính hơn bao giờ hết. Một khách hàng có thể nhìn thấy một khách sạn trên OTA, kiểm tra đánh giá trên Google, xem video trên mạng xã hội, hỏi một công cụ AI về vị trí và trải nghiệm, truy cập website chính thức để kiểm tra ưu đãi rồi mới hoàn tất thanh toán. Trong hành trình đó, OTA vẫn có thể đóng vai trò quan trọng, nhưng không còn chắc chắn là nơi khách hàng bắt đầu hoặc nơi giao dịch cuối cùng diễn ra.

Đây chính là thay đổi có ý nghĩa chiến lược đối với ngành khách sạn: cuộc chiến không còn chỉ nằm ở kênh phân phối, mà chuyển sang quyền kiểm soát hành trình ra quyết định của khách hàng.

OTA vẫn mạnh, nhưng không còn là “điểm đến cuối cùng”

Một trong những dữ liệu đáng chú ý nhất về xu hướng này đến từ Changing Traveller Report 2026 của SiteMinder, khảo sát 12.000 du khách tại 14 quốc gia. Báo cáo cho thấy 26% du khách bắt đầu tìm kiếm khách sạn trên OTA, cao hơn mức 21% bắt đầu bằng công cụ tìm kiếm. Đây là một thay đổi đáng kể so với năm trước, khi công cụ tìm kiếm vẫn dẫn đầu với 36%, còn OTA chỉ chiếm 18% điểm khởi đầu.

Nếu chỉ nhìn vào hai con số này, có thể dễ dàng kết luận rằng OTA đang thắng thế. Nhưng dữ liệu phía sau lại cho thấy một câu chuyện khác. Trong số những du khách bắt đầu hành trình trên OTA, 18% cuối cùng lại đặt phòng trực tiếp với khách sạn, tăng 3,3 điểm phần trăm so với năm trước.

Điều đó cho thấy một khái niệm cần được phân biệt rõ: kênh khám phá không đồng nghĩa với kênh chuyển đổi.

Một khách hàng có thể sử dụng OTA như một “công cụ tìm kiếm chuyên ngành du lịch”, nhưng sau khi đã xác định được khách sạn phù hợp, họ có thể chuyển sang website chính thức để kiểm tra giá, chính sách, quyền lợi thành viên hoặc các dịch vụ bổ sung. Nói cách khác, OTA có thể tạo ra demand nhưng không nhất thiết phải sở hữu toàn bộ booking journey.

Đây cũng là lý do việc đánh giá hiệu quả phân phối khách sạn chỉ bằng tỷ trọng booking OTA hay booking trực tiếp ngày càng trở nên thiếu đầy đủ. Điều quan trọng hơn là phải hiểu khách hàng đã đi qua những điểm chạm nào trước khi booking được xác nhận.

“Booking Journey” mới: khách hàng không đi theo một đường thẳng

Hành trình đặt phòng truyền thống có thể được hình dung tương đối đơn giản: khách hàng có nhu cầu → tìm kiếm → so sánh OTA → chọn khách sạn → đặt phòng.

Nhưng hành trình hiện nay giống một mạng lưới hơn là một đường thẳng. Một khách hàng có thể bắt đầu bằng TikTok hoặc Instagram, chuyển sang Google để tìm tên khách sạn, đọc đánh giá trên Google Maps, kiểm tra giá trên OTA, sau đó truy cập website chính thức và cuối cùng đặt phòng qua một công cụ đặt phòng trực tiếp. Điều này có nghĩa là booking journey đã trở thành một hệ sinh thái đa điểm chạm.

SiteMinder cũng nhận định rằng du khách ngày càng di chuyển linh hoạt giữa nhiều kênh để xây dựng niềm tin trước khi ra quyết định. Báo cáo năm 2026 cho thấy 14% du khách bắt đầu nghiên cứu khách sạn từ khuyến nghị của bạn bè hoặc gia đình, tăng gấp đôi so với năm trước; tỷ lệ bắt đầu bằng thương hiệu khách sạn quen thuộc cũng tăng từ 3% lên 7%, trong khi AI đã trở thành điểm khởi đầu của 4% du khách, tăng từ 1% năm trước.

Như vậy, khách hàng không còn đặt câu hỏi đơn giản là “Khách sạn này có trên OTA nào?”. Họ đang đặt nhiều câu hỏi hơn: “Khách sạn này có phù hợp với tôi không?”, “Có đáng tiền không?”, “Vị trí có thuận tiện không?”, “Trải nghiệm thực tế thế nào?”, “Có lựa chọn nào tốt hơn không?” và “Tôi nên đặt ở đâu để có trải nghiệm tốt nhất?”.

Khi câu hỏi thay đổi, cấu trúc của booking journey cũng thay đổi theo.

AI đang tạo ra một “cửa ngõ” mới cho hành trình đặt phòng

Nếu OTA là một trong những cửa ngõ lớn của kỷ nguyên tìm kiếm du lịch trực tuyến, AI có thể trở thành một lớp trung gian mới của kỷ nguyên tìm kiếm bằng hội thoại.

Thay vì nhập “khách sạn 5 sao Đà Nẵng gần biển”, khách hàng có thể hỏi một công cụ AI: “Tôi đi Đà Nẵng 3 ngày với gia đình, muốn ở gần biển, yên tĩnh, có hồ bơi và thuận tiện di chuyển đến các điểm tham quan. Hãy đề xuất ba khách sạn phù hợp với ngân sách của tôi”.

Đây là một thay đổi rất lớn. Bởi AI không đơn thuần trả về một danh sách hàng trăm khách sạn để người dùng tự lọc. Nó có thể tổng hợp thông tin, diễn giải nhu cầu và đưa ra một số lựa chọn có tính cá nhân hóa cao hơn.

Một nghiên cứu về Google AI Mode trong năm 2026, thực hiện trên 4.000 truy vấn tại 8 thành phố, cho thấy 79,1% liên kết khách sạn có thể nhấp trong AI Mode dẫn tới Google Business Profile, 16,6% dẫn trực tiếp tới website khách sạn và chỉ 3,6% dẫn tới OTA. Nghiên cứu cũng cho thấy khi tính cả Google Business Profile có liên kết về website khách sạn, khả năng tiếp cận trực tiếp nhà cung cấp dịch vụ cao hơn đáng kể.

Đây chưa phải bằng chứng cho thấy OTA đang mất vị thế trên toàn thị trường. Nhưng nó cho thấy cách khách hàng tiếp cận sản phẩm khách sạn đang được tái cấu trúc.

Đáng chú ý hơn, một nghiên cứu năm 2026 về khả năng hiển thị của doanh nghiệp du lịch trên các công cụ AI cho thấy 71% người tham gia được AI hướng trực tiếp tới nhà cung cấp dịch vụ và 68% cho biết họ vốn đã có xu hướng ưu tiên đặt trực tiếp.

Với khách sạn, điều này tạo ra một bài toán hoàn toàn mới: không chỉ cần xuất hiện trên OTA, mà còn phải trở thành một nguồn thông tin đủ đáng tin cậy để được các công cụ tìm kiếm và AI nhận diện, hiểu và đề xuất.

OTA đang chuyển từ “nơi đặt phòng” thành một phần của hệ sinh thái quyết định

Một trong những sai lầm phổ biến khi thảo luận về tương lai của OTA là đặt vấn đề theo kiểu “OTA hay direct booking?”. Thực tế, hai kênh này không nhất thiết loại trừ nhau.

OTA vẫn sở hữu những lợi thế rất khó thay thế: lượng truy cập lớn, khả năng tiếp cận khách quốc tế, hệ thống đánh giá, khả năng so sánh, thanh toán xuyên biên giới và mức độ thuận tiện cao. Đặc biệt đối với những khách sạn độc lập hoặc thương hiệu chưa có độ nhận diện mạnh, OTA vẫn là một công cụ quan trọng để tiếp cận nhu cầu mới.

Dữ liệu của SiteMinder cho thấy 26% du khách bắt đầu hành trình tìm kiếm khách sạn trên OTA trong năm 2026. Điều đó cho thấy sức mạnh của OTA trong giai đoạn khám phá vẫn rất lớn.

Vấn đề nằm ở chỗ: khách sạn không nên đồng nhất “được OTA nhìn thấy” với “đã sở hữu khách hàng”.

Nếu OTA giúp khách sạn tiếp cận một khách hàng mới, website, hệ thống dữ liệu và trải nghiệm trực tiếp mới là những yếu tố quyết định khả năng biến khách hàng đó thành khách quay lại. Đây là khác biệt quan trọng giữa distribution và customer ownership.

Một booking có thể tạo ra doanh thu một lần. Nhưng dữ liệu về sở thích, lịch sử lưu trú, hành vi chi tiêu, nhu cầu dịch vụ bổ sung và khả năng quay lại có thể tạo ra giá trị trong nhiều năm.

Cuộc chơi mới không phải là “Direct Booking thay thế OTA”

Dữ liệu từ Deloitte về hành vi đặt chuyến công tác cũng cho thấy sự thay đổi trong cách người dùng lựa chọn kênh. Trong nghiên cứu năm 2025, tỷ lệ sử dụng OTA đối với đặt vé máy bay trong nhóm khách không sử dụng kênh doanh nghiệp giảm từ 57% năm 2024 xuống 49% năm 2025. Đáng chú ý, tỷ lệ người lựa chọn OTA vì cho rằng nền tảng này mang lại trải nghiệm tìm kiếm tốt hơn giảm mạnh từ 46% xuống 27%.

Dữ liệu này thuộc nhóm du lịch công tác tại Mỹ, vì vậy không nên áp dụng trực tiếp để kết luận về toàn bộ thị trường khách sạn Việt Nam. Tuy nhiên, nó cho thấy một xu hướng đáng chú ý: lợi thế của trung gian không còn mặc nhiên đến từ việc họ sở hữu trải nghiệm tìm kiếm tốt hơn nhà cung cấp dịch vụ.

Khách hàng ngày càng kỳ vọng website và nền tảng trực tiếp của khách sạn cũng phải nhanh, dễ sử dụng, minh bạch về giá, thuận tiện khi thay đổi đặt phòng và có những lợi ích đủ rõ ràng để họ không cần quay lại OTA.

Nói cách khác, vấn đề không phải là “làm thế nào để khách hàng không sử dụng OTA?”. Câu hỏi chiến lược hơn là: “Sau khi khách hàng biết đến chúng ta qua bất kỳ kênh nào, làm thế nào để họ có lý do đủ mạnh để lựa chọn chúng ta ở bước cuối cùng?”

Vậy khách sạn cần làm gì?

Trước hết, cần thay đổi cách đo lường hiệu quả phân phối. Thay vì chỉ theo dõi OTA contribution và direct booking, khách sạn nên quan sát toàn bộ hành trình từ nguồn tạo nhu cầu, lượt truy cập, tương tác, tìm kiếm thương hiệu, truy cập website, so sánh giá, đặt phòng cho đến khả năng quay lại.

Một khách hàng nhìn thấy khách sạn trên Agoda nhưng sau đó tìm tên khách sạn trên Google và đặt trực tiếp không nên được nhìn nhận đơn giản là “một direct booking”. Đó là kết quả của một hành trình đa kênh. Nếu không hiểu hành trình này, khách sạn rất dễ đánh giá sai vai trò thực tế của từng kênh.

Thứ hai, cần xây dựng một hệ sinh thái nội dung đủ mạnh để khách hàng có thể tìm thấy khách sạn ngay cả khi họ không chủ động tìm trên OTA. Website cần trả lời được những câu hỏi mà khách hàng thực sự quan tâm, từ vị trí, trải nghiệm, phòng, tiện ích, ẩm thực, chính sách đến các hoạt động tại điểm đến. Nội dung càng rõ ràng, có cấu trúc và đáng tin cậy, khả năng thương hiệu xuất hiện trong tìm kiếm truyền thống và tìm kiếm bằng AI càng có cơ sở.

Thứ ba, cần nâng cấp trải nghiệm đặt phòng trực tiếp. Một website có nút “Đặt phòng” nhưng tốc độ chậm, giao diện khó sử dụng, giá không minh bạch hoặc quy trình thanh toán phức tạp sẽ không thể cạnh tranh với OTA chỉ bằng một chương trình giảm giá.

Direct booking cần mang lại một lý do để khách hàng lựa chọn, có thể đến từ giá trị gia tăng, chính sách linh hoạt, ưu đãi thành viên, dịch vụ bổ sung, trải nghiệm cá nhân hóa hoặc khả năng hỗ trợ tốt hơn trước và sau lưu trú.

Cuối cùng, khách sạn cần nhìn booking như điểm bắt đầu của quan hệ khách hàng thay vì điểm kết thúc của quá trình bán phòng. Sau khi khách rời khách sạn, dữ liệu và trải nghiệm được tích lũy phải tiếp tục phục vụ cho CRM, chăm sóc khách hàng, bán thêm dịch vụ và tái tiếp thị. Đây mới là nơi direct booking tạo ra lợi thế dài hạn.

OTA sẽ không biến mất. Nhưng “quyền sở hữu hành trình” đang thay đổi

Câu hỏi “Booking Journey đang rời khỏi OTA?” vì thế cần một câu trả lời chính xác hơn: Không hẳn. Booking Journey đang rời khỏi mô hình chỉ phụ thuộc vào OTA.

OTA vẫn là một mắt xích quan trọng trong hệ thống phân phối khách sạn. Nhưng cùng lúc, Google, mạng xã hội, đánh giá trực tuyến, thương hiệu khách sạn, website trực tiếp, metasearch và đặc biệt là AI đang cùng tham gia vào quá trình hình thành quyết định của khách hàng.

Điều thay đổi lớn nhất không phải là khách hàng “không dùng OTA nữa”, mà là khách hàng ngày càng sử dụng nhiều nguồn để xác nhận một quyết định trước khi đặt phòng.

Vì vậy, chiến lược phân phối của khách sạn trong giai đoạn mới không nên là lựa chọn giữa OTA và direct booking. Đó phải là chiến lược xây dựng một hệ sinh thái phân phối đa kênh, trong đó OTA tạo độ phủ, tìm kiếm tạo nhu cầu, nội dung tạo niềm tin, website tạo chuyển đổi và dữ liệu tạo ra giá trị dài hạn.

Trong một thị trường mà khách hàng có thể bắt đầu hành trình ở bất kỳ đâu, lợi thế cạnh tranh không còn thuộc về doanh nghiệp chỉ có nhiều kênh nhất. Lợi thế thuộc về doanh nghiệp hiểu rõ khách hàng đang đi qua những kênh nào, vì sao họ chuyển đổi và làm thế nào để biến mỗi điểm chạm thành một phần của cùng một hành trình.

NewSun Hospitality đồng hành cùng chủ đầu tư và doanh nghiệp khách sạn trong việc nghiên cứu thị trường, xây dựng mô hình kinh doanh, phát triển sản phẩm, tối ưu hệ thống bán hàng, marketing và vận hành, hướng tới một hệ sinh thái kinh doanh hiệu quả và bền vững hơn.

Tài liệu tham khảo

  • Deloitte. (2025). 2025 corporate travel study. Deloitte Insights.
  • National Authority of Tourism of Vietnam. (2026). International visitors to Viet Nam in September and 9 months of 2026. Ministry of Culture, Sports and Tourism.
  • National Authority of Tourism of Vietnam. (2026). Vietnam tourism digital transformation and technology development. Ministry of Culture, Sports and Tourism.
  • Savills Vietnam. (2026, May 15). Hospitality sector in Viet Nam: A comprehensive guide to hotel operations and investments. Savills.
  • Savills Vietnam. (2026). Viet Nam real estate market brief Q1/2026. Savills.
  • SiteMinder. (2025, November 19). Changing Traveller Report 2026. SiteMinder.
  • SiteMinder. (2026, June 2). Hotel direct bookings: The complete strategy guide. SiteMinder.
  • Sitter, N. (2026). Google AI Mode Hotel Study 2026: Where Do Hotel Links Actually Go?
  • Propellic. (2026). The State of AI Visibility for Travel in 2026: From Search to Answer.