Đối với ngành khách sạn, du lịch và nghỉ dưỡng, tính mùa vụ luôn là một trong những đặc điểm đặc thù nhất của hoạt động kinh doanh. Trong những giai đoạn cao điểm như mùa hè, lễ Tết, kỳ nghỉ dài ngày hay các sự kiện quy mô lớn, nhu cầu của thị trường có thể tăng đột biến chỉ trong thời gian ngắn. Điều này kéo theo áp lực lớn về nhân sự vận hành, đặc biệt tại các vị trí tiền sảnh, buồng phòng, nhà hàng, sự kiện và chăm sóc khách hàng.
Tuy nhiên, việc duy trì một đội ngũ nhân sự cố định đủ lớn để đáp ứng những giai đoạn cao điểm không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu. Khi mùa vụ kết thúc, doanh nghiệp có thể đối mặt với chi phí lao động cao, năng suất giảm và áp lực quản lý nguồn nhân lực dư thừa.
Trong bối cảnh đó, Gig Economy hay kinh tế chia sẻ đang nổi lên như một xu hướng mới giúp các doanh nghiệp hospitality linh hoạt hơn trong chiến lược quản trị nguồn nhân lực. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lao động toàn thời gian, nhiều khách sạn đang bắt đầu khai thác lực lượng lao động thời vụ, bán thời gian hoặc theo dự án để đáp ứng nhu cầu vận hành trong những giai đoạn cao điểm. Đây không chỉ là giải pháp trước mắt cho bài toán thiếu hụt nhân sự mà còn phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cách doanh nghiệp tiếp cận thị trường lao động hiện đại.
Gig Economy là gì?
Gig Economy là mô hình kinh tế dựa trên các công việc ngắn hạn, linh hoạt hoặc theo từng nhiệm vụ cụ thể thay vì hình thức lao động toàn thời gian truyền thống. Trong mô hình này, người lao động có thể tham gia nhiều công việc khác nhau, làm việc theo ca, theo dự án hoặc theo nhu cầu thực tế của doanh nghiệp.
Theo định nghĩa của World Economic Forum, Gig Economy là một thị trường lao động được hỗ trợ bởi các nền tảng số, nơi người lao động và doanh nghiệp được kết nối với nhau để thực hiện các công việc ngắn hạn hoặc theo từng nhiệm vụ cụ thể. Quy mô của nền kinh tế gig toàn cầu được ước tính đạt 556,7 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến tăng lên khoảng 1.847 tỷ USD vào năm 2032.
Sự phát triển nhanh chóng này cho thấy tính linh hoạt đang trở thành một trong những giá trị được cả doanh nghiệp và người lao động ưu tiên trong bối cảnh thị trường liên tục thay đổi.
Vì sao ngành khách sạn đang quan tâm nhiều hơn đến Gig Economy?
Ngành hospitality vốn là lĩnh vực chịu tác động mạnh từ biến động nhu cầu thị trường. Công suất phòng có thể tăng vọt vào cuối tuần nhưng giảm mạnh vào giữa tuần. Một sự kiện lớn có thể khiến nhu cầu nhân sự tăng gấp đôi trong vài ngày nhưng nhanh chóng trở lại bình thường ngay sau đó.
Trong khi đó, nhiều thị trường du lịch hiện nay vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động. Theo các chuyên gia ngành du lịch Việt Nam, ngành cần khoảng 40.000 lao động mới mỗi năm nhưng nguồn cung hiện chỉ đáp ứng được khoảng một nửa nhu cầu. Chất lượng lao động cũng là một thách thức khi tỷ lệ lao động được đào tạo bài bản còn tương đối hạn chế.
Áp lực tuyển dụng, đào tạo và giữ chân nhân sự khiến nhiều khách sạn phải tìm kiếm những mô hình lao động linh hoạt hơn. Đây chính là điều kiện thuận lợi để Gig Economy trở thành một xu hướng đáng chú ý trong ngành.
Gig Economy giúp khách sạn giải quyết bài toán mùa vụ như thế nào?
Điểm mạnh lớn nhất của Gig Economy nằm ở khả năng mở rộng hoặc thu hẹp quy mô nhân sự theo nhu cầu thực tế.
Trong mùa cao điểm, khách sạn có thể nhanh chóng bổ sung nguồn lực cho các bộ phận chịu áp lực lớn như buồng phòng, phục vụ nhà hàng, banquet, tổ chức sự kiện hoặc chăm sóc khách hàng. Khi nhu cầu giảm xuống, doanh nghiệp không phải gánh chịu chi phí nhân sự cố định quá lớn.
Điều này giúp tối ưu hóa chi phí lao động, đồng thời nâng cao tính linh hoạt trong vận hành.
World Economic Forum nhận định rằng một trong những lý do khiến Gig Economy phát triển mạnh là khả năng giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn nhân lực nhanh chóng và linh hoạt hơn so với các mô hình tuyển dụng truyền thống. Nhiều doanh nghiệp đang tận dụng lực lượng lao động theo nhu cầu để tăng tốc độ thích ứng với những biến động của thị trường.
Đối với ngành khách sạn, đây là lợi thế đặc biệt quan trọng khi nhu cầu kinh doanh thường xuyên thay đổi theo mùa vụ và hành vi du lịch.
Sự thay đổi trong tư duy của người lao động
Gig Economy không chỉ là nhu cầu của doanh nghiệp mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy nghề nghiệp của lực lượng lao động trẻ.
Nhiều người lao động hiện nay không còn xem công việc toàn thời gian là lựa chọn duy nhất. Họ tìm kiếm sự linh hoạt về thời gian, cơ hội tích lũy kinh nghiệm đa dạng và khả năng chủ động kiểm soát công việc của mình.
Theo khảo sát của McKinsey được World Economic Forum dẫn lại, khoảng 36% lực lượng lao động tại Mỹ tự nhận mình là lao động độc lập hoặc làm việc theo các hình thức linh hoạt. Động lực lớn nhất của nhóm lao động này là quyền chủ động lựa chọn thời gian và hình thức làm việc phù hợp với nhu cầu cá nhân.
Đối với ngành hospitality, đây có thể là nguồn nhân lực tiềm năng bao gồm sinh viên ngành du lịch khách sạn, lao động bán thời gian, chuyên gia tự do hoặc những người mong muốn làm việc theo ca trong các giai đoạn cao điểm.
Những cơ hội mà Gig Economy mang lại cho khách sạn
Việc áp dụng mô hình lao động linh hoạt giúp khách sạn nâng cao khả năng thích ứng với thị trường và tối ưu hiệu quả vận hành.
Thứ nhất, doanh nghiệp có thể tiếp cận nguồn nhân lực nhanh hơn trong những giai đoạn nhu cầu tăng đột biến. Điều này đặc biệt hữu ích đối với các khách sạn nghỉ dưỡng, khu du lịch hoặc trung tâm hội nghị thường xuyên đối mặt với sự biến động về lượng khách.
Thứ hai, mô hình này giúp tối ưu hóa chi phí nhân sự. Thay vì duy trì bộ máy lớn quanh năm, khách sạn có thể xây dựng đội ngũ nòng cốt và bổ sung nguồn lực linh hoạt khi cần thiết.
Thứ ba, Gig Economy tạo cơ hội tiếp cận những nhân sự có kỹ năng chuyên biệt theo từng dự án hoặc sự kiện cụ thể. Điều này giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà không cần đầu tư dài hạn vào những vị trí chỉ phát sinh nhu cầu theo thời điểm.
Những thách thức cần được nhìn nhận
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, Gig Economy không phải là giải pháp hoàn hảo cho mọi doanh nghiệp khách sạn.
Thách thức lớn nhất nằm ở việc duy trì chất lượng dịch vụ. Hospitality là ngành dựa trên trải nghiệm khách hàng, trong đó sự nhất quán về tiêu chuẩn phục vụ đóng vai trò rất quan trọng. Khi sử dụng lao động thời vụ hoặc lao động theo dự án, doanh nghiệp cần đầu tư nhiều hơn cho quy trình đào tạo, hướng dẫn và giám sát chất lượng.
Bên cạnh đó, việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp và mức độ gắn kết của nhân viên cũng trở nên khó khăn hơn khi tỷ lệ lao động ngắn hạn tăng lên.
Các nghiên cứu về Gig Economy cũng chỉ ra rằng tính linh hoạt cần đi kèm với các chính sách bảo vệ và phát triển người lao động phù hợp để đảm bảo tính bền vững cho cả doanh nghiệp và lực lượng lao động.
Vì vậy, thay vì xem Gig Economy là sự thay thế hoàn toàn cho lao động truyền thống, nhiều chuyên gia cho rằng đây nên được xem là một phần trong chiến lược quản trị nguồn nhân lực tổng thể.
Kết luận
Gig Economy không còn là khái niệm chỉ xuất hiện trong các ngành công nghệ hay giao nhận. Mô hình này đang dần tác động đến cách các doanh nghiệp khách sạn xây dựng chiến lược nguồn nhân lực trong bối cảnh thị trường ngày càng biến động.
Việc linh hoạt hóa nguồn nhân sự thời vụ không chỉ giúp khách sạn tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành trong mùa cao điểm mà còn tạo ra khả năng thích ứng tốt hơn trước những thay đổi của thị trường lao động hiện đại.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả xu hướng này, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình tuyển dụng, đào tạo và quản trị chất lượng phù hợp. Thành công không nằm ở việc sử dụng nhiều lao động thời vụ hơn, mà nằm ở khả năng kết hợp hài hòa giữa đội ngũ nhân sự cốt lõi và nguồn lực linh hoạt nhằm mang đến trải nghiệm dịch vụ nhất quán cho khách hàng.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng nhân lực trong mùa cao điểm và xây dựng đội ngũ vận hành linh hoạt hơn, hãy liên hệ với NewSun Hospitality để được tư vấn bởi đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực hospitality.
- Hotline: +84 768 68 2913
- Email: dosm@nshm.com.vn
- Zalo OA: https://zalo.me/2452770272256938463 (NewSun Hospitality)
- Website: https://nshm.com.vn/ (NewSun Hospitality)
Tài liệu tham khảo:
- World Economic Forum. (2025). The future of the gig economy, and other jobs news this month. Retrieved from https://www.weforum.org/
- World Economic Forum. (2024). What is the gig economy and what’s the deal for gig workers? Retrieved from https://www.weforum.org/
- World Economic Forum. (2025). How Asia’s booming gig economy is reshaping the future of work. Retrieved from https://www.weforum.org/
- World Economic Forum. (2022). Why we need a gig economy that works for everyone. Retrieved from https://www.weforum.org/
- Associated Press. (2023). Online gig work is growing rapidly, but workers lack job protections, a World Bank report says. Retrieved from https://apnews.com/
- VietnamNet & Vietnam Tourism Education Association (VITEA). (2025). Tourism workforce development and labor shortage reports in Vietnam. Referenced through industry commentary and workforce analyses.
